Disgrifiadau o'r llwybrau

Llwybr cerdded pellter hir yw Llwybr Cenedlaethol Arfordir Sir Benfro. Mae 186 milltir (300km) y llwybr yn troelli trwy rai o'r golygfeydd arfordirol mwyaf syfrdanol ym Mhrydain. O’r llwybr, sydd bron yn gyfan gwbl ym Mharc Cenedlaethol Arfordir Sir Benfro - yr unig barc cenedlaethol arfordirol ym Mhrydain – gellir gweld amrywiaeth o flodau ac adar arfordirol, yn ogystal â thystiolaeth o weithgarwch pobl o’r cyfnod Neolithig hyd heddiw.

Llandudoch yw man cychwyn gogleddol y llwybr, ac mae'n gorffen yn Amroth yn y de, gan fynd trwy bron pob math o dirwedd arforol, o bennau clogwyni garw a childraethau cysgodol i draethau agored ac aberoedd troellog.

Llandudoch i Drefdraeth 15.5 milltir (25.7km)

Dyma’r rhan fwyaf heriol o Lwybr yr Arfordir, 15.5 milltir o hyd gyda llawer o fryniau serth iawn. Nid oes unrhyw wasanaethau rhwng traethau Poppit a Threfdraeth. Dylai cerddwyr sicrhau eu bod wedi paratoi’n briodol a bod ganddynt ddigon o fwyd, diodydd a dillad. Efallai y byddwch eisiau cymryd dau ddiwrnod i wneud y rhan hon gan gymryd hoe yn Nhrewyddel.

Trefdraeth i Abergwaun 12 milltir (19.3km)

Mae’r clogwyni ar y rhan hon yn is, o gwmpas 40m gan fwyaf. Er bod Pen Dinas yn codi i 142m, mae’r llwybr gwastad yn y dyffryn (sydd hefyd yn Llwybr Cenedlaethol) yn osgoi hyn. Mae’r bryniau i fyny at y traethau bach yn serth ond maen nhw’n ddigon gwasgaredig.

Yn Abergwaun gwyliwch am y symbolau cyfeiriadol bach ar ffurf mesen sydd wedi’u gosod yn uchel ar bolion metel ac arwyddion. Mae’r rhain yn dangos y llwybr a argymhellir trwy drefi neu’n agos iddynt. Gwyliwch hefyd am arwyddion brown gyda symbol y fesen.

Abergwaun i Bwll Deri  9 milltir (14.5km)

Clogwyni o darddiad folcanig rhwng 30m a 70m o uchder gan fwyaf. Clogwyni sy’n llyfngrwn lle mae’r graig yn gryf ac yn galed, yn disgyn yn serth iawn lle mae strata gwan. Bryniau serth anfynych. Yn nodweddiadol o’r rhan hon mae’r brigiadau craig mynych a cherrig folcanig rhydd. Mae’r wlad yn llawn grug ac eithin, ac yn wledd o liw ym mis Awst.

Ar hyd y rhan hon fe ddewch ar draws cynlluniau pori arfordirol: ceffylau rhwng Pen-caer a Phorthsychan; gwartheg rhwng Gwdig a Charregwasted; a defaid yn y canol! Cadwch eich cŵn o dan reolaeth gaeth, os gwelwch yn dda.

Pwll Deri i Borthgain 12 milltir (19.3 Km)

Mae digonedd o glogwyni serth i ryfeddu atynt ar y rhan hon lle mae erydu’r arfordir yn broses amlwg. Bob blwyddyn mae Sir Benfro ychydig yn llai nag yr oedd y flwyddyn gynt ac mae’n rhaid adolygu’r ffordd mae Llwybr yr Arfordir yn mynd er mwyn sicrhau diogelwch.

Porthgain i’r Porth Mawr  10 milltir (16.1km)

Rhan gyffrous ac weithiau garw o’r llwybr uwchben clogwyni uchel ac o dan frigiadau craig folcanig trawiadol Pen Beri, Carn Lleithyr a Charn Llidi. Cymerwch amser i hamddena ar benrhyn gwyllt a chreigiog Penmaendewi, sy’n llawn archaeoleg. Gwyliwch hefyd am forloi ar y cildraethau creigiog islaw’r llwybr ac am huganod yn plymio i’r môr i ddal pysgod; efallai y byddwch yn ddigon lwcus i weld esgyll dorsal llwyd llamhidyddion yn hela pysgod o dan yr huganod. Mae’r rhan rhwng Abereiddi a’r Porth Mawr yn teimlo’n wyllt ac yn anghysbell heb yr un adeilad bron yn y golwg. Mae hyn yn golygu y bydd y cerddwr blinedig, os yw’n cerdded o’r de i’r gogledd, yn hynod o falch i weld y caffi yn y Porth Mawr neu’r fan lluniaeth yn Abereiddi!

Y Porth Mawr i Solfach 13 milltir (20.9km)

Mae’r rhan hon yn agos i’r lletyau, siopau ac ati yn Nhyddewi a Solfach. Mae’r nifer fawr o fynedfeydd i’r llwybr a gwasanaeth bws da yn golygu bod hon yn ardal boblogaidd ar gyfer teithiau cerdded byr a chylchol. Nid oes unrhyw gamfeydd ar y rhan hon.

Solfach i Aberllydan 12 milltir (19.3km)

I’r gogledd orllewin o Niwgwl mae yna gyfres o fryniau serth iawn gyda hyd at 100 o risiau. I’r de o Niwgwl mae cyfres o fryniau llai serth wrth i ardaloedd yr Havens dorri ar y llwyfandir. Nid oes unrhyw gamfeydd ar y rhan hon.

Aberllydan i Martin's Haven  11 milltir (17.7km)

Clogwyni isel trawiadol o goch. Llethrau arfordirol a phennau clogwyni sy’n doreithiog o flodau gwyllt. Mewn mannau mae cochni’r Hen Dywodfaen Coch yn frith o algâu melyn. Erbyn hyn nid oes unrhyw gamfeydd ar y rhan hon.

Martin's Haven i Dale  10 milltir (16.1km)

Gwaith cerdded gweddol rwydd ar hyd llyfndir tonnau Marloes - Dale, sy’n wastad gan fwyaf gydag ambell lethr wrth ddringo allan o gymoedd eithaf serth a dorrwyd gan ddŵr tawdd rhewlifol ar ddiwedd yr Oes Iâ ddiwethaf. Taith lawn gwrthgyferbyniadau, yn  dechrau ar arfordir gwyllt a di-goed yr Iwerydd gyda golygfeydd trawiadol o ynysoedd garw Sgomer, Sgogwm a Gwales yn y môr gerllaw, ac yn gorffen yng nghysgod tirwedd fwyn, laswelltog ac weithiau coediog dyfrffordd Aberdaugleddau. Mae’r rhan hon yn agos i letyau a siopau, tafarnau a chaffis pentrefi Marloes a Dale. Mae’r nifer fawr o fynedfeydd i’r llwybr a gwasanaeth bws ardderchog yn golygu bod hon yn ardal boblogaidd ar gyfer teithiau cerdded byr a chylchol. Erbyn hyn nid oes unrhyw gamfeydd ar y rhan hon.

Dale i Neyland  16 milltir (25.7km)

Gwiriwch dablau’r llanw i fanteisio ar y ddwy groesfan lanwol er mwyn osgoi dargyfeiriadau hir ar hyd y ffordd.

Erbyn hyn nid oes unrhyw gamfeydd ar y rhan hon, ac eithrio un ychydig i’r de o Herbrandston ar y llwybr i’w gymryd ar adeg llanw.

Neyland i Angle  16 milltir (25.7km)

Nid yw’r rhan hon yn y Parc Cenedlaethol gan fwyaf oherwydd ei bod yn agos i’r diwydiant sy’n gysylltiedig â’r aber. Eto i gyd mae’r daith yn un ddiddorol iawn ac yn llawn diddordeb hanesyddol, amgylcheddol ac amaethyddol. Mae’n werth cael golwg ar Benfro a’i chastell. Oherwydd y cysgod rhag gwyntoedd y glannau ceir llawer o goetiroedd ar y rhan hon.

Angle i Freshwater West  10 milltir (16.1km)

Mae’r rhan hon yn arw iawn ac ar ôl gadael pentref Angle mae’n cael ei rheoli’n fwriadol i gynnig profiad ‘anghysbell a heriol’. Mae’r rhan hon o’r llwybr i gyd ar hyd y glannau – dim ffyrdd, dim tai, ychydig iawn o gamfeydd a dim cyfleusterau o gwbl. Nid oes signal ffonau symudol ar y rhan fwyaf ohoni, chwaith!

Freshwater West i Aberllydan (D) 10 milltir (16.1 Km)

Mae'n debyg mai hon yw'r rhan fwyaf gwastad o'r llwybr, ond yn anffodus mae llawer ohoni dan gyfyngiadau oherwydd defnydd milwrol. Er mai maes tanio ydyw, oherwydd ei faint (deng milltir sgwâr) a’r cyfyngiadau ar fynediad ac oherwydd nad yw llystyfiant y safle wedi cael ei drin na’i dorri ers rhyw 50 mlynedd, Range West yw un o warchodfeydd natur pwysicaf Prydain, a chaiff ei warchod gan rai o ddynodiadau cryfaf Ewrop. Gellir profi llawer o'r uchod trwy groesi Range East o Greigiau Stack i Aberllydan (i'r de). Mae Range East ar agor ar benwythnosau, gwyliau banc a’r rhan fwyaf o nosweithiau ar ôl 4.30pm, ond mae'n well gwirio amseroedd gyda'r wybodaeth wedi'i recordio ar 01646 662367.

Aberllydan (D) i Skrinkle Haven 11 milltir (17.7 Km)

Mae'r arfordir hwn yn haeddu statws Parc Cenedlaethol, ac mae'r rhan hon o'r llwybr yn nodweddu hynny. Mae'n cynnwys traeth Barafundle, a gafodd ei ddewis yn un o ddeg traeth gorau'r byd trwy bleidlais yn ddiweddar! Mae hefyd yn ymylu ar y Pyllau Lilis enwog yn Bosherston sy'n warchodfa natur genedlaethol. Mae'r llwybr yn dra thonnog, ond ni fyddwch byth yn bell o draeth, tafarn bentref na thoiled!

Skrinkle i Amroth  14 milltir (22.5 Km)

Mae'n debyg mai hon yw rhan brysuraf y llwybr cyfan oherwydd y traethau hardd yn yr ardal a'r atyniadau i dwristiaid a’r cyfleusterau o amgylch Dinbych-y-pysgod, gyda golygfeydd arbennig o Ynys Bŷr, ac arfordiroedd Gŵyr ac Exmoor. 



 

Map Rhyngweithiol

Map Rhyngweithiol
Cynllunio’ch ymweliad defnyddio ein Map Rhyngweithiol. Ble i aros, diwrnodau gwych allan a digonedd i’w wneud!